"Malgranda fina venko" - en Hungario

Ekde la jaro 2000 faris Esperantan ŝtatan ekzamenon pli ol 22.000 homoj en Hungario! Tiu informo iom post iom diskoniĝis en Esperantujo, kaj iuj ŝerce nomas la fenomenon "malgranda fina venko". Jen, iom da klarigo kaj prezento de la situacio.

Antaŭa stato de Esperanto en Hungario

Lavango de lernantoj

En la jaro 2000 – danke al Princz Oszkár kaj Smidéliusz Katalin – oni registris ankaŭ Esperanton, kaj studentoj komencis malkovri por si la avantaĝon de rapida lerneblo de la lingvo - pli ĝuste la rapidan plenumeblon de la diploma kondiĉo.

Ĉiujare pli kaj pli da studentoj aliĝis al la Esperantaj kursoj. Jen sube la konkretaj ciferoj pri la kvanto de aliĝintoj al la ekzameno kaj kvanto de sukcesintoj (sukceskvociento: 42 %).

Jaro20002001200220032004200520062007200820092010         sume
Ekzamenoj entute474201337853132242229854089616355965586542241.667
Sukcesintaj personoj19984515901315101712541717258823502346227717.498


Jura rekono (Hungara Akademio, Ministerio, ktp)

Estas interese, ke naskiĝis pluraj deklaroj, dokumentoj pri la rekono de Esperanto kiel viva lingvo, kiuj verŝajne estas unikaĵoj en Esperantujo. En dubaj kazoj – kiam iuj altlernejoj kaj universitatoj ne volis akcepti Esperanton, asertante ke ĝi ne estas viva lingvo – ni uzis, montris tiujn dokumentojn. Jen ili en kronologia vicordo:


El kio konsistas la nunaj ŝtataj lingvoekzamenoj pri Esperanto?

Ili estas du-lingvaj, ja oni mezuras kompleksan lingvoscion. Por la skriba parto oni havas 4 horojn, por la parola ĉ. 15 minutojn, por la maŝina kromajn 15 minutojn.


Spertoj, konstatoj

Szilvási László


Prezento de la situacio fare de Renato Corsetti

Pri ebla vastigo al la EU-landoj de la hungara sistemo de ekzamenoj pri fremdaj lingvoj en la fino de la mez-grada lernejo (baccalauréat en kelkaj sistemoj), kun pli granda libereco de elekto de lingvoj.

La hungara lerneja sistemo donis al Esperanto rekonon jam en la sesdekaj jaroj. Poste ĝi estis enkondukita ankaŭ en la universitaton Eötvös Lóránd de Budapeŝto per kurso, kiu rajtigis instrui Esperanton en mezlernejoj: Samtempe la studento devis studi alian fakon, ekzemple alian fremdan lingvon.

Esperanto estis poste instruata, kvankam ne vastskale, en la hungaraj mez-lernejoj kaj konsekvence oni ĉiam donis al lernantoj la eblecon esti ekzamenata pri Esperanto, kaj la ekzameno validas kiel atesto pri unu el la du lingvoj necesaj por eniri universitatajn studojn. Ĉi tiu ekzameno estis mastrumata komence pere de tiucela instanco, la Centro por perfektigo pri fremdaj lingvoj (Idegennyelvi Továbbképzô Központ, ITK), kaj poste ankaŭ pere de universitatoj kaj aliaj centroj. La populareco de Esperanto estas tia, en kondiĉoj, en kiuj oni rajtas studi ĝin kaj ekzameniĝi, ke en la jaro 2004-a ĝi estis la tria fremda lingvo elektita post la angla kaj la germana.

Ĉi tiu ebleco ne ekzistas, kiel oni scias, en pli rigidaj lernejaj sistemoj de aliaj EU-landoj, ĉar en multaj tiaj landoj oni povas ekzameniĝi nur pri la lingvoj instruataj en la lernejo, kaj krome, la nombro de lingvoj estas limigita.

Ek de la lernojaro 2004/2005, estis enkondukita en Hungarujo nova ekzamena sistemo je la fino de la mez-grada lernejo (registara dekreto 100/1997. (VI. 13.) laŭ la antaŭvidoj de la leĝo pri publika instruado LXXIX de la jaro 1993. (94. § (3) c.). La nova sistemo, kiu sekvas parte la anglan organizan modelon por tiaj ekzamenoj, ankoraŭ antaŭvidas, ke unu el la variaĵoj de la ekzamenoj validas por eniro en la unviersitaton. La ekzamenoj povas esti plenumataj en la lernejo, en kiu oni studas, kaj ankaŭ ĉe sendependaj komisionoj aparte rajtigitaj por okupiĝi pri ĉi tiuj ekzamenoj.

La lernej-finaj ekzamenoj konsistas esence al kvar devigaj fakoj: la hungara lingvo kaj literaturo, matematiko, historio, framda lingvo, kaj unu libere elektebla fako. Ankaŭ la libere elektebla fako povas esti dua fremda lingvo. Inter la fremdaj lingvoj, pri kiuj oni rajtas esti ekzamenataj, estas la latina kaj proksimume aliaj 20 lingvoj inter kiuj Esperanto.

La materialo por plenumi la ekzamenon estas pretigata de centra komisiono kaj ankaŭ la korektado kaj taksado okazas laŭ naciaj kriterioj validaj naciskale. La ekzamenoj okazas nur en la fremda lingvo kaj ili celas atesti la kapablon uzi ĝin. Laŭ la referenca skalo ellaborita de la fakuloj de la Konsilantaro de Eŭropo, la nivelo estas B2 por la variaĵo de ekzamenoj, kiuj rajtigas eniri universitaton. Ili konsistas el skriba kaj parola partoj. Ĉi tiu sistemo, tre pli elasta, laŭgrade anstataŭigas la antaŭan sistemon de ekzameno pri lingvoj ekster la lernejo, mastrumatan de tiucelaj instancoj.

Ĉi tiu nova sistemo iĝas paralela al la brita sistemo. Estus oportune labori por EU-gvidlinio (direktivo) interkonsente inter la Komisiono, la Konsilantaro kaj la Parlamento por inviti la registarojn alpreni en la unuopaj landoj la leĝajn aŭ regularajn modifojn bezonatajn en la landaj lernejaj regularoj, por ke la nombro de la lingvoj, pri kiuj oni rajtas esti ekzamenata je la fino de la mezgrada lernejo estu laŭeble plej vasta kaj inkluzivu ĉiujn lingvojn, kiuj hodiaŭ estas lernataj kaj akceptataj por ekzamenoj en ĉiuj membro-statoj de EU.

Kompilita far Renato Corsetti, 22.03.2005


Kiom da personoj en la realo?

— Fragmento de leter-interŝanĝo —

>>> Aliflanke laŭ miaj statistikaĵoj la kvanto de E-lernantoj daŭre ŝrumpas. Laŭ mia prognozo – se ne okazos veraj kontraŭagoj –
>>> post 2-3 jaroj la kvanto de E-ekzamenoj estos nur ĉ. 50 % ol tiu en la jaro 2002. Bedaŭrinde.

> Kio estas la kaŭzo de tiu evoluo?

Pli ol 95 % de la Esperanto-kursanoj estas studentoj de la vesperaj kaj korespondaj fakoj. Tiuj studentoj preskaŭ senescepte jam havas laborpostenon kaj laboras ie.

Jen statistikaĵo pri kursanoj ĉe la Esperanto-Centro Eventoj: http://www.esperanto.hu/egyeb/alk/kurso-statisztika-eletkor.jpg (X=aĝo de kursanoj, Y=procentaĵo). Tiu ĉi statistikaĵo montras ankoraŭ konsiderindan kvanton de homoj super la 40-a jaro. Tio jam ne validas, post modifo de leĝo oni ne devas fari lingvo-ekzamenon super la 40-a jaraĝo, do tiu aĝtavolo praktike malaperis.

Lige al la aliĝo de Hungario al Eŭropa Unio oni ŝanĝis multajn laborejajn postulojn kaj regularojn, kaj por la unuopaj laborpostenoj tre ofte oni preskribis posedon de altlerneja aŭ universitata diplomo. La tieaj laborantoj do devis komenci la studadon, kaj por solvi la kunligitan lingvo-ekzamenan aferon ili elektis/as Esperanton.

Mi ripetas: en la Esperanto-kursoj pli ol 95 % estas studentoj de la vesperaj kaj korespondaj fakoj.

En printempo de 2008 aperis iu resuma statistikaĵo de Ministerio pri Edukado, en kiu evidentiĝis, ke kvanto de studentoj de vesperaj kaj korespondaj kursoj ekde la pintojaro 2002 falis je 50 % -- sekve do ene de kelkaj jaroj ankaŭ la kvanto de E-lursanoj sekvos tiun tendencon :-(

En la hungara lingvo: http://www.felvi.hu/felveteli/ponthatarok_rangsorok/elmult_evek

--------

> Cetere: Ankau la nombroj de 2002,
> 1000 + 5877 + 210 = 7087 aspektas tiom bele, ke ech la duono povus ghojigi.

Jes, ni hungaroj iom fieras pro tio, tamen la ciferoj ne vere estas tiom brilaj. Ne tuj oni konsciiĝas, ke tiuj ciferoj montras ne la kvanton de E-parolantoj, sed nur kvanton de aliĝintoj al la ekzamenoj. Laux nekonfirmitaj datumoj averaĝe sukcesas 39-43 %, do oni devas multipliki la ciferojn per 0,4. Krome, multaj aliĝas aparte al parola kaj skriba partoj de la ekzameno, la ĝusta proporcio ne konatas, sed certe ne pli malmulte ol 10-15 %, do por ricevi la realan kvanton de ekzameniĝantaj personoj oni devas denove multipliki per 0,85. Kaj ni ankoraŭ eĉ ne tuŝis la kvanton de tiuj homoj, kiuj ripetas la nesukcesintan ekzamenon 4-5 foje...

Jes, la situacio en Hungario estas enviinda kompare al multaj aliaj landoj, sed ĝi tamen ne estas vera oro :-(

Amike,

Szilvási


www.esperanto.hu retejo de Eventoj

Real Time Web Analytics